D-DEP nedir?
D-DEP, okuma, yazma ve okuduğunu anlama güçlüğü yaşayan çocuklarda hem bu akademik becerileri hem de onların dayandığı bilişsel temelleri birlikte ele alan bir eğitim modelidir. Yapılandırılmış olması, çalışmaların belirli bir plan ve sıra içinde ilerlemesi demektir. Bireyselleştirilmiş olması ise bu planın her çocuğun güçlü yanlarına ve ihtiyaçlarına göre şekillenmesi anlamına gelir.
Okuma, yazma ve okuduğunu anlama birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Harfleri ve sesleri çözmekte zorlanan çocuk yavaş okur; yavaş okuyan çocuk metnin anlamını kaçırabilir; yazarken de aynı ses–harf güçlüğü yeniden karşısına çıkar. Bu bağlantı, üç alanı birlikte ele almayı anlamlı kılar.
6–14 yaş
Okul çağındaki çocuklar için tasarlanmıştır; uygunluk ön değerlendirmede belirlenir.
Çok duyulu
Görsel, işitsel, dokunsal ve kinestetik öğrenme yolları birlikte kullanılır.
20 beceri
Dikkat ve bellek gibi bilişsel beceriler ile okuma, yazma ve anlama gibi akademik beceriler birlikte hedeflenir.
Bireyselleştirilmiş
Program, her çocuğun ihtiyacına göre uyarlanarak uygulanır.
“Özel öğrenme güçlüğünde nitelikli eğitimin adresi D-DEP, Uyum Disleksi'de uygulanmaktadır.”
D-DEP kimler için uygundur?
D-DEP, 6–14 yaş arasında, okuma, yazma ve okuduğunu anlama güçlüğü yaşayan çocuklar için hazırlanmıştır. Bir çocuğun programa uygun olup olmadığı, yaşına ve yaşadığı güçlüğün niteliğine bakılarak ön değerlendirmede belirlenir. Aşağıdaki durumlar, D-DEP'i ön görüşmede birlikte konuşmak için iyi birer nedendir:
- Harfleri öğrenmiş ama hâlâ yavaş ve zorlanarak okuyan çocuklar
- Benzer harfleri ve heceleri karıştıran, sözcükleri tahmin ederek okuyan çocuklar
- Yazarken harf ya da hece atlayan, yazım hataları belirgin biçimde süren çocuklar
- Okuduğu metni anlatmakta ya da metinle ilgili sorulara yanıt vermekte zorlanan çocuklar
- Okuma ödevlerinden kaçınan, okuma zamanı geldiğinde belirgin biçimde gerginleşen çocuklar
- Özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ya da bu yönde değerlendirme sürecinde olan çocuklar
Bu durumlar tek başına bir tanı anlamına gelmez. Ön görüşmede çocuğunuzu tanıdıktan sonra D-DEP'in ona uygun olup olmadığını, gerekiyorsa farklı bir planın daha yararlı olup olmayacağını sizinle açıkça konuşuruz.
Bilgi
Çocuğunuz bu yaş aralığının dışındaysa
6 yaşından küçük çocuklar ve 14 yaşından büyük gençler için de ihtiyaca göre bir eğitim planı yapıyoruz. Özel öğrenme güçlüğü alanındaki diğer çalışmalarımız için özel öğrenme güçlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Çok duyulu öğrenme ne demektir?
Çok duyulu öğrenme, bir bilginin aynı anda birden fazla duyu yoluyla öğretilmesidir. Çocuk bir harfi yalnızca görmez; sesini duyar ve söyler, biçimini dokunarak hisseder, hareketle pekiştirir. Böylece harf ile ses arasındaki bağ farklı yollardan beslenerek güçlenir.
Disleksideki temel güçlük çoğunlukla seslerle çalışmada, yani fonolojik işlemlemede ortaya çıkar. Yapılandırılmış ve çok duyulu dil öğretimi, bu alanda etkili bulunan yaklaşımlar arasında yer alır; D-DEP de bu iki özelliği merkezine alır.
| Öğrenme yolu | Genel örnek |
|---|---|
| Görsel | Sözcüğün hecelerini farklı renklerle göstermek; karışan harfleri akılda kalan bir resimle ilişkilendirmek. |
| İşitsel | Harfin sesini belirgin biçimde söylemek, heceleri ritimle tekrar etmek, kafiyeli sözcükleri dinleyip bulmak. |
| Dokunsal | Zımpara kâğıdından kesilmiş harflerin üzerinden parmakla geçmek ya da kum dolu bir tepsiye harf yazmak. |
| Kinestetik | Harfi havada büyük hareketlerle yazmak, sözcüğün her hecesinde bir adım atmak. |
Sesleri ve harfleri akılda tutmakta zorlanan bir çocuk için birkaç duyunun birlikte devreye girmesi, öğrenilene tutunabileceği farklı noktalar sunar. Çocuk öğrenmeye yalnızca gözüyle değil, sesiyle, eliyle ve bedeniyle katılır.
Bilgi
Bu örnekler hakkında
Tablodaki etkinlikler, çok duyulu öğrenmenin ne demek olduğunu anlatmak için verilmiş genel örneklerdir. D-DEP'te hangi çalışmaların nasıl kullanılacağı, çocuğun değerlendirme sonuçlarına ve bireysel planına göre belirlenir.
Bilişsel ve akademik beceriler neden birlikte çalışılır?
D-DEP, 20 bilişsel ve akademik beceriyi hedefler. Bilişsel beceriler; dikkat, bellek ve işitsel algı gibi öğrenmenin altyapısını oluşturan becerilerdir. Akademik beceriler ise okuma, yazma ve okuduğunu anlama gibi doğrudan okulda kullanılan becerilerdir.
Bu iki grubu birlikte ele almanın nedeni, okumanın tek bir beceri olmamasıdır. Kısa bir sözcüğü okumak bile zihnin arka planda pek çok işi aynı anda yapmasını gerektirir. Genel olarak bir okur:
- Harfleri görsel olarak ayırt eder; b ile d'yi birbirinden ayırır.
- Her harfi doğru sesle eşleştirir.
- Sesleri sırasıyla akılda tutar.
- Sesleri birleştirip sözcüğe ulaşır.
- Sözcüğün anlamını hatırlar ve cümleye bağlar.
| Beceri | Okuma ve yazmada nerede işe yarar? |
|---|---|
| Dikkat | Satırı takip etmek, hece ve sözcük atlamadan okumak, yönergeyi sonuna kadar dinlemek. |
| Bellek | Sesleri sırasıyla akılda tutup birleştirmek; uzun bir cümlenin başını sonuna kadar hatırlamak. |
| İşitsel algı | Benzer sesleri (b–p, d–t gibi) ayırt etmek; sözcükteki sesleri doğru sırayla duymak. |
Bu zincirin bir halkasında zorlanan çocuk, okumanın bütününde zorlanır. Bilişsel ve akademik becerileri birlikte ele almak, zorlanılan halkayı güçlendirirken çocuğu doğrudan okuma ve yazmaya taşımayı amaçlar. Hedef, çalışılan becerinin sınıfta da kullanılabilir hâle gelmesidir.
Uyum Disleksi'de D-DEP süreci nasıl ilerler?
Aşağıdaki adımlar, merkezimizin genel işleyişini gösterir. Her adımın içeriği ve süresi çocuğun ihtiyacına göre değişir.
Ön görüşme
Ücretsiz ön görüşmede sizi dinler, çocuğunuzun okul geçmişini ve varsa raporlarını birlikte gözden geçiririz. Sorularınızı yanıtlar, D-DEP'i ayrıntılı biçimde anlatırız.
Değerlendirme
Çocuğunuzun okuma, yazma ve anlama becerilerini, güçlü yanlarını ve zorlandığı alanları değerlendiririz. Programa uygunluk da bu ön değerlendirmede belirlenir.
Bireysel plan
Değerlendirme sonuçlarına göre çocuğunuza özel hedefler belirler, bireysel bir eğitim planı hazırlarız.
Düzenli seanslar
Eğitim, planlanan düzenle ve sertifikalı D-DEP uygulayıcılarımız tarafından yürütülür.
Aile iş birliği ve ev çalışmaları
Düzenli aile görüşmelerinde çocuğunuzun ilerlemesini paylaşır, evde yapabileceğiniz kısa çalışmaları birlikte planlarız.
Dönemsel değerlendirme
Belirli aralıklarla ilerlemeyi ölçer, sonuçları sizinle paylaşır ve planı gerektiğinde güncelleriz.
Değerlendirme sonuçlarını ve bireysel planı sizinle açık bir dille paylaşırız: çocuğunuzun hangi becerilerde güçlü olduğunu, hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu ve ilk dönemde hangi hedeflere odaklanacağımızı birlikte konuşuruz. Planın her aşamasında sorularınıza yer vardır.
İpucu
Aklınızdaki sorular için
Program hakkındaki tüm sorularınızı, çocuğunuzu da tanıma fırsatı bulduğumuz ücretsiz ön görüşmede ayrıntılı olarak yanıtlıyoruz. Görüşme için bize ulaşabilirsiniz.
D-DEP'i merkezimizde kimler uygular?
D-DEP, merkezimizde görev yapan sertifikalı D-DEP uygulayıcıları tarafından uygulanır. Uygulayıcılarımızı eğitmenlerimiz bölümünde tanıyabilirsiniz.
Merkezimizde özel eğitim öğretmenleri, dil ve konuşma terapistleri, psikologlar ve çocuk gelişim uzmanları gibi farklı alanlardan uzmanlar da görev yapar. Okuma-yazma güçlüğüne konuşma, dil ya da duygusal alanda bir ihtiyaç eşlik ediyorsa, bunu ön görüşmede konuşur ve size uygun yolu birlikte belirleriz.
İlk görüşmede sorabileceğiniz sorular
- Çocuğumun güçlü yanları neler, en çok hangi alanda zorlanıyor?
- İlk hedefler neler olacak?
- Evde nasıl destek olabilirim?
- İlerlemeyi nasıl ve ne zaman değerlendireceğiz?
- Seanslarda neler çalışıldığını nasıl öğrenebilirim?
- Okulla iletişimi nasıl kuracağız?
D-DEP sürecinde ailenin rolü nedir?
Eğitim merkezde başlar ama evde sürer. Çocuğunuz haftanın büyük bölümünü sizinle geçirir; evde yapılan kısa, düzenli ve keyifli çalışmalar, seanslarda öğrenilenlerin pekişmesine yardım eder. Bu çalışmalar küçük adımlardan oluşabilir: gün içinde birkaç sözcüğü birlikte hecelerine ayırmak ya da kısa bir metni bir kez daha okumak gibi.
- Aile görüşmelerine katılmak ve gözlemlerinizi paylaşmak
- Uygulayıcının önerdiği ev çalışmalarını kısa tutmak, ama aksatmamak
- Çocuğun çabasını ve kullandığı stratejileri takdir etmek
- Okuldaki gelişmeleri ve zorlukları uygulayıcıyla paylaşmak
- Okuma dışındaki güçlü yanlarını görmek ve desteklemek
Aile görüşmeleri, sürecin en önemli buluşma noktalarıdır. Bu görüşmelerde çocuğunuzun ilerlemesini, evdeki gözlemlerinizi ve sonraki hedefleri birlikte konuşuruz. Küçük bir gözleminiz bile planı güncellemek için değerli olabilir.
İpucu
Ev çalışmasını ödeve dönüştürmeyin
Ev çalışmaları çocuğu yormak için değil, öğrendiğini tekrar etmesi için vardır. Kısa tutun, bir oyunla bitirin ve çocuğun başardığı anı vurgulayın. Evde destek için daha fazla öneriyi ailelere öneriler yazımızda bulabilirsiniz.
D-DEP ve okul nasıl birlikte çalışır?
Çocuğunuz okulda da öğrenmeye devam eder. Merkezde çalışılan becerilerin sınıfta karşılık bulması gelişimi destekler; bu yüzden okul ile merkez arasında, sizin onayınızla ve çoğu zaman sizin aracılığınızla bir iletişim kurulması önemlidir. Çocuğunuzun okulda hazırlanmış bir BEP'i varsa, hedefleri birlikte gözden geçirebilmemiz için ön görüşmeye bir kopyasını getirebilirsiniz.
- Okulda hazırlanan BEP hedefleri ile merkezdeki plan, birbirini tamamlayacak biçimde ele alınabilir.
- Merkezde işe yarayan stratejiler, örneğin sözcükleri hecelerine ayırarak okumak, öğretmenle paylaşılabilir.
- Ödev yükü ve sınavlardaki düzenlemeler, çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda öğretmenle konuşulabilir.
- Dönemsel değerlendirme sonuçları, okul görüşmelerinde kullanabilmeniz için sizinle paylaşılır.
Öğretmenler için hazırladığımız öğretmenlere öneriler yazısını çocuğunuzun öğretmeniyle paylaşabilirsiniz. Okuldaki uyarlamalar ile merkezdeki çalışmalar birbirini tamamladığında çocuk iki ortamda da aynı dili duyar.
